Co jest w życiu ważne? Co sprawia, że stawiamy sobie cele? Jaki jest nasz porządek wartości? Są to pytania, które dotyczą każdego człowieka indywidualnie. Każdy ma swój system wartości, który kształtuje się przez całe życie. Życiowe wartości są jak znaki drogowe. Kierujemy się nimi wybierając ścieżkę działania, podejmując decyzję, czemu jesteśmy wierni czy określając, do czego dążymy.

Hierarchia wartości

Doświadczenia życiowe kształtują człowieka i sprawiają, że buduje on stopniowo swój system wartości. Każdy, codziennie odbywa tysiące lekcji. ☺ Zbierając bagaż, człowiek zaczyna porządkować wartości. Ustawiać w kolejności, począwszy od najistotniejszej, nadrzędnej wobec pozostałych. Hierarchia wartości pomaga przy dokonywaniu życiowych decyzji. Buduje nasz “kręgosłup moralny”. Za jego sprawą trzymamy się zasad, które sami sobie wyznaczyliśmy. Nasze życiowe wartości są cząstką nas samych. Dzięki nim człowiek poznaje również swoją wartość. Docenia samego siebie i ma poczucie, że stąpa twardo po ziemi, że może sobie zaufać. Różne sytuacje mogą mieć wpływ na zmianę sposobu myślenia czy nastawienia, przez co człowiek wystawiany jest na próbę. Przetrwanie każdej takiej próby utwierdza w przekonaniu, że wartości, którymi się kieruje, są właściwe.

Rodzina, czyli źródło wartości

Rodzina jest pierwszym otoczeniem i środowiskiem człowieka. Powinna być źródłem miłości, ciepła i bliskości, poczucia bezpieczeństwa i zaufania. Dzięki stabilnemu otoczeniu może wyodrębniać się w człowieku osobowość – unikalny zestaw cech każdej jednostki. Z domu wynosimy pierwsze wartości i przekonania, które mocno się w nas zakorzeniają i, na których w dorosłym “budujemy”. Można zaryzykować stwierdzenie, że najbliższe środowisko „wdrukowuje” w nas pewne zachowania – to stąd biorą się tendencje, o których wiemy, że w naszych zachowaniach są, a często nie umiemy wyjaśnić ich źródła. Dla wielu rodzina znajduje się u podstawy piramidy życiowych wartości, co oznacza że jest najważniejsza. To właśnie dla niej staramy się sprostać codziennym wyzwaniom.

Grunt to wiedzieć, czego się chce

Człowiek powinien żyć w zgodzie z samym sobą. Nikt nie lubi robić czegoś wbrew sobie, pod presją innych ludzi czy sytuacji. Jeśli znasz swoje wartości życiowe, łatwiej jest Ci żyć według własnych zasad. W dzisiejszym świecie czasem trudno jest się wychylić, sprzeciwić, mieć własne zdanie. Na tym polega cała sztuka życia w zgodzie z własnym “ja”, by wiedzieć czego się chce i starać się to osiągnąć. I nie chodzi o to, żeby iść cały czas pod prąd, być upartym i nieugiętym bez względu na okoliczności. Bardziej skłaniam się w stronę tego, by nie ulegać niepotrzebnym naciskom, modom, tylko dlatego, że tak wypada lub głupio odmówić.

Wiedza „czego nie chcę”

Moje ostatnie obserwacje, zarówno siebie, jak i otaczających mnie ludzi, skłaniają do wniosku, że w XXI wieku, w wieku pełnym możliwości i szans jeszcze ważniejsze jest wiedzieć, czego się w życiu nie chce. ☺ Wiem, że wiele osób boryka się z „klęską urodzaju” w kontekście możliwości, talentów i chęci odniesienia sukcesu. Nie wiadomo, za co się zabrać… Proponuję odpowiedzieć sobie na pytania, jakie sytuacje i czynności zupełnie mnie nie interesują, nie dają żadnej satysfakcji? Co daje mi poczucie spełnienia? Co jest moją pasją? Było by fantastycznie, gdyby na te pytania można odpowiedzieć na zasadzie 0-1. Niestety świat pełen jest różnych odcieni szarości. Aby zbliżyć się do swojego „powołania” można wykonać proste ćwiczenie na zasadzie „czteropolówki”. W dwie kolejne kolumny wpisać „Lubię”, „Nie lubię”, a z kolei w dwa kolejne wiersze „Mam” i „Nie mam”. Następnie wypisać wszystko, co przychodzi do głowy: zasoby, predyspozycje, konkretne kompetencje. Obraz, jaki wyłoni się z tego zadania może bardzo zaskoczyć nawet największych sceptyków. ☺

Szanowanie wartości innych

Szacunek do siebie samego oraz do drugiego człowieka to również jedna z życiowych wartości. Bez względu na to, jaki mamy punkt widzenia. Odmienny stosunek do wiary czy poglądy polityczne to indywidualny wybór. Fajnie dać sobie prawo do tego, że ja widzę sprawy inaczej i Ty widzisz je inaczej, a nadal każde z nas jest w porządku. Może okazać się, że dana osoba stanie się studnią inspiracji właśnie z uwagi na to, że myśli inaczej od nas. 🙂 W moim rozumieniu taka postawa jest przejawem dojrzałości i otwartości. Każdy kieruje się w życiu swoimi zasadami i ma prawo wyboru między tym co jest dla niego dobre, a co nie. Zgodnie z tym, co mówił Alexis de Tocqueville „wolność człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się wolność drugiego człowieka”.

Lista życiowych wartości

Może koniec roku jest dobrym momentem na chwilę refleksji? Szansą, by w Nowy Rok wejść z nowym nastawieniem? Tak jak niektórzy lubią robić listę noworocznych postanowień, tak samo może warto zrobić sobie krótką listę najwyższych wartości życiowych? Ćwiczenie, które zaproponowałam powyżej może ułatwić sprawę. Sprawdź, czy w ten sposób nie znajdziesz odpowiedzi czemu pewne sytuacje wprawiają Cię w kompletny dyskomfort, a inne wręcz uskrzydlają. Pomysł wydaje Ci się “oklepany” i nieskuteczny? Myślę, że wszystko zależy od podejścia – czasem to, co wydaje się najprostsze i oczywiste, sprawia największe trudności. Nie bój się walczyć o swoje wartości, o to, co jest dla Ciebie ważne, o swoje “ja”. Masz tylko jedno życie i jedną szansę na przeżycie go tak, jak chcesz!

A co dla Was ma w życiu ma największą wartość?

PS. Jeśli wkręciliście się w temat wartości polecam książkę “Kim jestem” Stevena Reissa